Thái Cực Âm Dương nhị khí là khởi đầu của trời đất vạn vật, nhưng đây là Đại Đạo tổng quát Âm Dương. Trời là Dương Đất là Âm, đây là tương đối Trời Đất mà nói Âm Dương.

Nếu chỉ riêng đối với Thiên Đạo mà nói, không gian vũ trụ là Dương, Thể của tất cả các tinh tú là Thiếu Âm. Nếu xem toàn bộ vũ trụ là lỗ đen, thì năng lượng của tất cả các tinh tú lại là Thiếu Dương. Nếu lấy Hệ Mặt Trời mà nói, Thể của vô số vì sao là Lão Âm, năng lượng của Mười Đại Hành Tinh trong Hệ Mặt Trời là Thiếu Dương. Suy ngược lại, năng lượng của tất cả các hệ sao là Lão Dương, thì Thể của Mười Đại Hành Tinh lại là Thiếu Âm. Các loại Âm Dương vũ trụ trên đây chính là Hình Khí cấu thành Trời, cũng là Lưỡng Nghi Thái Cực do Vô Cực sinh ra.

Nhưng theo ý nghĩa Một Vật Một Cực diễn dịch mở rộng, thì vật vật đều có Âm Dương riêng của nó. Lấy Hệ Mặt Trời mà nói: Năng lượng công dụng của Mặt Trời là Thiếu Dương, năng lượng của toàn bộ hệ mặt trời là Lão Dương và Thể của chín hành tinh còn lại là Lão Âm. Ngược lại, năng lượng của chín hành tinh còn lại là Lão Dương, thì Thể của Mặt Trời là Thiếu Âm. Như Mặt Trời, Thể là Âm, công năng là Dương. Trái Đất Thể là Âm, công năng là Dương. Tám hành tinh khác trong Hệ Mặt Trời cũng vậy.

Lấy ký hiệu Thiên Can thay thế Hệ Mặt Trời mà nói: Mỗi cái đều có công dụng và hình thể. Trong đó cùng một Ngũ Hành lại phân Âm Dương, Dương Lẻ Âm Chẵn. Lấy cá thể Trái Đất đối với bầu trời mà nói: Những gì quan sát được, Nhật là Dương, Nguyệt là Âm. Xem Trái Đất là Hình Thể Lão Âm, mà công năng của Nhật Nguyệt lại là Thiếu Dương. Ngược lại, xem công năng Trái Đất noi theo Trời là Lão Dương, thì Thể của Nhật Nguyệt lại luận là Thiếu Âm. Lấy ban ngày của Trái Đất mà nói: Năng lượng Mặt Trời là Thiếu Dương; Lấy ban đêm của Trái Đất mà nói, công dụng Mặt Trăng là Thiếu Dương. Theo quy luật lý lẽ Âm Dương Tiêu Trưởng, trong Âm có Dương, trong Dương có Âm, thì công năng Trái Đất noi theo Trời là Lão Dương, Thể Mặt Trời ban ngày là Thiếu Âm. Ban đêm công năng Trái Đất là Lão Dương, thì Thể Mặt Trăng là Thiếu Âm.

Chỉ riêng Nhật Nguyệt mà nói: Nhật tác dụng đối với Mặt Trăng là Lão Dương, Thể Mặt Trăng là Thiếu Âm. Lúc Mặt Trăng noi theo Nhật, công năng Mặt Trăng là Lão Dương, Bản Thể Nhật là Thiếu Âm. Lấy ký hiệu Địa Chi tương ứng với vạn vật Trái Đất, thời gian, phương vị mà nói, lại phân Âm Dương. Từ trên có thể thấy Âm Dương của Thiên Đạo không chỉ có Lưỡng Nghi Lão Âm và Lão Dương, mà còn tồn tại sự chuyển hóa Tiêu Trưởng Thiếu Âm Thiếu Dương. Âm để tương trợ Dương, Dương để bao hàm Âm. Khí Lão Dương Tiêu Trưởng đến cực điểm chuyển hóa thành Thiếu Âm, Âm sinh ra từ Dương. Thể Lão Âm Tiêu Trưởng đến cực điểm chuyển hóa thành Thiếu Dương, Dương sinh ra từ Âm. Nên Dương gốc ở Âm, Âm nuôi Dương. Trời dựa Hình, Đất phụ Khí, đó gọi là Hóa Thủy.

Chúng ta xem Thiên Quang hạ lâm Địa Cầu (tất cả năng lượng của tinh tú) là Lão Dương, mà Bản Thể Địa Cầu tất phải là Thể hữu hình có thể thấy Thiếu Âm mới có thể Hình cảm ứng Khí. Đây chính là lý lẽ tại sao Lão Dương Khí hóa Hình, Âm sinh từ Dương.