#76. Luận Giải Hậu Thiên Thái Cực: Cấu Trúc, Vận Hành và Ứng Dụng

Trong Bát Tự, nếu Tiên Thiên Thái Cực được ví như phần “Thể” – nền tảng bản thể, chủ về sự “sinh” ra của vạn vật – thì Hậu Thiên Thái Cực chính là phần “Dụng” – chủ về sự “thành”, tức quá trình phát triển và hoàn thiện. Vạn vật một khi đã được sinh ra, tất yếu phải trải qua một con đường để trưởng thành.

Khi phân tích Tứ Trụ, bước đầu tiên là cần xét đến “khí tượng” và “quy mô” của mệnh cục (Cục – 局). Sau đó, mới tiến hành xem xét “dụng thần” (Cách Thần – 格神), tức là sự xuất hiện và vai trò của Nhật Nguyệt Dụng Thần (ám chỉ các yếu tố quan trọng như Mặt Trời và Mặt Trăng trong việc luận giải).

Mục 1: Cấu Trúc và Cách Vận Hành của Hậu Thiên Thái Cực trong Tứ Trụ

Hậu Thiên Thái Cực trong Tứ Trụ bao gồm hai thành phần chính: Cục và Cách.

Cục (局 – Kết cấu tự nhiên của số mệnh):
- Được xác định dựa trên sự suy vượng của Ngũ Hành của Nhật Chủ (Can ngày sinh) trong mối tương quan với khí hậu tự nhiên (Thiên thời) và địa thế (Địa lợi).
- Tượng trưng cho vận thế tự nhiên của con người, bao gồm các khía cạnh như tuổi thọ (thọ mệnh), bệnh tật, những điều may rủi (cát hung), sự sống chết và các tai họa có thể xảy đến.
- Được quy về Lão Âm (老阴) hay còn gọi là Thái Âm (太阴).
Cách (格 – Cách cục xã hội của số mệnh):
- Được xác định dựa trên ý hướng, xu thế của Nhật Chủ trong các mối quan hệ xã hội, xét theo Mười Thần (Thập Thần – 十神) và năng lượng chủ đạo của Nguyệt Lệnh (Địa Chi tháng sinh).
- Tượng trưng cho giá trị và vị thế của con người trong xã hội, bao gồm công danh, tài lộc, sự giàu sang (phú quý) hay nghèo hèn (bần tiện), cũng như sự thành công hay thất bại.
- Được quy về Lão Dương (老阳) hay còn gọi là Thái Dương (太阳).

Để luận giải sâu hơn, trước tiên, ta cần xác định:

Thiếu Âm Dụng Thần (少阴用神): Là Dụng Thần được hình thành dựa trên Ngũ Hành mang tính Âm (tương ứng với sự tĩnh lặng, nền tảng của Mặt Trăng). Thiếu Âm Dụng Thần góp phần tạo nên Lão Âm – Cục, có vai trò quyết định đến các yếu tố cát hung trong cuộc đời, từ khi sinh ra cho đến lúc mất đi.
Thiếu Dương Dụng Thần (少阳用神): Là Dụng Thần được hình thành dựa trên Ngũ Hành mang tính Dương (tương ứng với sự năng động, ánh sáng của Mặt Trời). Thiếu Dương Dụng Thần góp phần tạo nên Lão Dương – Cách, có vai trò quyết định đến sự nghiệp, phúc lộc và vị thế trong xã hội.

Vì vậy, Cục và Cách chính là hai mặt của Hậu Thiên Thái Cực trong Tứ Trụ:

Cục (局 – Thể): Đại diện cho bản thể tự nhiên của con người – bao gồm thọ mệnh, sức khỏe, và các vấn đề sinh tử.
Cách (格 – Dụng): Đại diện cho giá trị xã hội của con người – bao gồm công danh, tài lộc, và sự phú quý.

Mục 2: Mối Quan Hệ Tương Tác giữa Cục (局) và Cách (格) trong Vận Mệnh

Trong mệnh lý học, khi xét đoán Cục và Cách, chúng ta không thể chỉ đơn thuần dựa vào quy luật sinh khắc của Ngũ Hành. Điều quan trọng hơn là phải thấu hiểu quy luật tương tác động – tĩnh của Thái Cực, thể hiện qua mối quan hệ giữa Cục và Cách:

Cục – Thể (局 – Lão Âm):
- Việc xác định cát hung của Cục dựa vào sự cân bằng và suy vượng của Ngũ Hành trong toàn bộ lá số Tứ Trụ.
- Một khi Cục đã được xác lập, nó sẽ mang tính chất của Lão Âm (老阴) hoặc Thái Âm (太阴), đại diện cho phần tĩnh, nền tảng của vận mệnh.
Cách – Dụng (格 – Lão Dương):
- Việc xác định Cách dựa trên ý hướng của Nhật Chủ và sức ảnh hưởng của Nguyệt Lệnh (yếu tố chủ đạo của tháng sinh).
- Một khi Cách đã được xác lập, nó sẽ mang tính chất của Lão Dương (老阳) hoặc Thái Dương (太阳), đại diện cho phần động, sự phát triển và biểu hiện ra bên ngoài của vận mệnh.

Ví dụ minh họa: Nếu một Nhật Chủ (Can ngày) bị suy yếu, khi bước vào đại vận hoặc lưu niên có Kiếp Tài (劫财 – yếu tố hao tài, cạnh tranh, trợ thân), liệu có thực sự nhận được sự trợ giúp hay không?

Nếu Kiếp Tài đó thuộc Thiếu Dương (少阳 – mang năng lượng tích cực, chủ động), thì người đó có thể gặp cơ hội phát tài.
Ngược lại, nếu Kiếp Tài đó không thuộc Thiếu Dương, thì dù Nhật Chủ có yếu đến đâu, vẫn có khả năng cao sẽ bị hao tổn tài lộc.

Mục 3: Sơ Đồ Hậu Thiên Thái Cực trong Tứ Trụ

Bốn yếu tố chính cấu thành nên Hậu Thiên Thái Cực có thể được hình dung như sau, liên hệ với biểu tượng Thái Cực Đồ:

Cách (格 – Lão Dương – 老阳):
- Đại diện cho công danh, tài lộc, và những thành tựu xã hội.
- Được thể hiện qua hệ thống Mười Thần (Thập Thần – 十神).
- Trong Thái Cực Đồ, có thể liên tưởng đến con cá Dương màu trắng (Bạch Dương Ngư – 白阳鱼) với “mắt” Âm bên trong.
Cục (局 – Lão Âm – 老阴):
- Đại diện cho sức khỏe, tuổi thọ, cũng như các yếu tố thiên tai và bệnh tật.
- Được thể hiện qua sự tương tác của Ngũ Hành (五行).
- Trong Thái Cực Đồ, có thể liên tưởng đến con cá Âm màu đen (Hắc Âm Ngư – 黑阴鱼) với “mắt” Dương bên trong.
Thiếu Âm (少阴):
- Là Dụng Thần sơ khởi, thể hiện bản thể sinh mệnh, nền tảng của sự sống.
- Thường được chọn từ các Thiên Can (mang tính tĩnh).
- Trong Thái Cực Đồ, tương ứng với điểm đen (mắt Âm) trong con cá trắng (Dương), biểu thị vị trí cân bằng, là hạt nhân của Cục và là nơi Cách tiềm ẩn.
Thiếu Dương (少阳):
- Là Dụng Thần sơ khởi, thể hiện tiềm năng công danh, sự nghiệp và sự phát triển.
- Thường được chọn từ các Địa Chi (mang tính động).
- Trong Thái Cực Đồ, tương ứng với điểm trắng (mắt Dương) trong con cá đen (Âm), biểu thị vị trí khởi nguồn của Cách, là động lực phát triển.

Mục 4: Ứng Dụng Hậu Thiên Thái Cực vào Phân Tích Vận Mệnh

Cục – Đại diện cho thọ mệnh và sức khỏe:
- Cục mạnh, cân bằng: Thường chủ về tuổi thọ dài, sức khỏe tốt, ít gặp bệnh tật.
- Cục yếu, mất cân bằng: Dễ dẫn đến sức khỏe kém, hay mắc bệnh, có thể ảnh hưởng đến tuổi thọ.
- Thiếu Âm vượng: Cục có xu hướng ổn định, cơ thể dễ thích nghi với môi trường, nền tảng sức khỏe tốt.
- Thiếu Âm suy: Cục có xu hướng yếu, dễ bị tác động bởi các yếu tố gây bệnh tật, sức đề kháng kém.
Cách – Đại diện cho công danh và tài lộc:
- Cách mạnh, tốt đẹp: Thường chủ về sự nghiệp vững chắc, tài lộc dồi dào, dễ đạt được thành tựu.
- Cách yếu, xấu: Công danh dễ gặp trắc trở, khó thành công trong xã hội, tài vận không thuận lợi.
- Thiếu Dương vượng: Cách cục có tiềm năng phát triển, có nhiều cơ hội thăng tiến, dễ tạo dựng danh tiếng.
- Thiếu Dương suy: Cách cục yếu, khó đạt được danh vọng, sự nghiệp và tài lộc gặp nhiều thử thách.
Vận Hạn và Hậu Thiên Thái Cực:
- Khi bước vào đại vận hoặc lưu niên mà Thiếu Âm được trợ giúp, trở nên vượng: Sức khỏe và các vấn đề liên quan đến sinh mệnh có xu hướng ổn định, cải thiện.
- Khi bước vào đại vận hoặc lưu niên mà Thiếu Âm bị khắc phá, trở nên suy: Dễ gặp các vấn đề về sức khỏe, tai họa, hoặc những biến cố liên quan đến sinh mệnh.
- Khi bước vào đại vận hoặc lưu niên mà Thiếu Dương được trợ giúp, trở nên vượng: Sự nghiệp, công danh, tài lộc có cơ hội phát triển mạnh mẽ.
- Khi bước vào đại vận hoặc lưu niên mà Thiếu Dương bị khắc phá, trở nên suy: Dễ gặp khó khăn, trắc trở trong công việc, tài chính bất ổn.

Tóm Tắt Các Điểm Chính:

Tiên Thiên Thái Cực: Chủ về “sinh” – bản thể tự nhiên, nền tảng cốt lõi của con người.
Hậu Thiên Thái Cực: Chủ về “thành” – quá trình phát triển, hoàn thiện và khẳng định giá trị trong xã hội.
Cục (局): Tượng trưng cho bản thể sinh mệnh, sức khỏe, tuổi thọ – thuộc về Thái Âm (太阴).
Cách (格): Tượng trưng cho giá trị xã hội, công danh, tài lộc – thuộc về Thái Dương (太阳).
Thiếu Âm (少阴): Ảnh hưởng trực tiếp đến thọ mệnh, sức khỏe và sự ổn định của Cục.
Thiếu Dương (少阳): Ảnh hưởng trực tiếp đến công danh, tài lộc và sự phát triển của Cách.

Hiểu rõ quy luật vận hành của Hậu Thiên Thái Cực sẽ giúp chúng ta có cái nhìn sâu sắc hơn về vận mệnh, từ đó có những định hướng và điều chỉnh phù hợp để cuộc đời trở nên tốt đẹp hơn.