Mệnh học Tử Bình, với lịch sử uyên thâm trải dài hàng thiên niên kỷ, đã thu hút sự quan tâm của vô số người, đặc biệt là từ những năm 90 với sự phổ biến rộng rãi hơn do thầy Thiệu Vĩ Hoa khởi xướng. Dù hàng vạn người tìm đến học hỏi, nghiên cứu, có những cá nhân miệt mài theo đuổi gần cả thập kỷ, nhưng số người thực sự lĩnh hội được tinh hoa và bước qua cánh cửa của mệnh học dường như vẫn còn khiêm tốn. Phải chăng đây là do sự bí ẩn khôn lường của vận mệnh, hay do những giới hạn trong phương pháp luận giải? Tuy nhiên, thực tế lịch sử đã ghi nhận không ít bậc thầy với khả năng dự đoán chuẩn xác phi thường. Ngay cả trong cuộc sống thường nhật, đôi khi chính chúng ta cũng có những linh cảm chính xác đến bất ngờ. Có lẽ, chính những minh chứng sống động này là nguồn động lực mạnh mẽ, tiếp lửa cho lòng kiên trì của nhiều người, giúp họ vượt qua những giai đoạn thử thách trên hành trình khám phá mệnh học.

Bát Tự không lừa dối, vận mệnh có thể dự đoán được, vấn đề nằm ở phương pháp học, phương pháp học hiện tại khẳng định là có nhiều thiếu sót. Đảo qua các diễn đàn tại Việt Nam và Trung Quốc, tôi nhận thấy các phương pháp luận mệnh được truyền lại trong dân gian có ba vấn đề chính: Hiểu Âm Dương mơ hồ, chỉ lấy nhật chủ làm trung tâm luận mệnh toàn diện, và sử dụng cân bằng thịnh suy làm tiêu chuẩn đánh giá giàu nghèo, họa phúc. 

Mệnh lý Bát Tự là đại diện của Dương học trong thuật số âm dương song hành cùng Âm học là Phong Thủy, học thuật âm dương mà không hiểu âm dương có lẽ sẽ là thiếu sót rất lớn khi bước vào cánh cửa giới mệnh học, là lỗ hổng không hề nhỏ trên con đường nghiên cứu thuật mệnh lý Tử Bình.

Bát Tự là sự mô phỏng của cuộc sống, vậy âm dương là linh hồn của Bát Tự. Ba yếu tố chính cấu thành Bát Tự là ngũ hành, thập thần, cung vị đều là sự biểu hiện và đại diện chính của âm dương. Chỉ khi nhận thức đúng âm dương, chúng ta mới có thể giải mã toàn diện ngũ hành, thập thần, cung vị về cuộc sống con người. Chặng đường tinh thông chắc chắn không hề dễ dàng, cũng không ai dám vỗ ngực bản thân đã tinh thông âm dương huyền diệu kia nhưng điều kiện tiên quyết là chúng ta cần có nhận thức đúng đắn về âm dương.

Âm dương không phải là lý thuyết rỗng tuếch mà các nhà nghiên cứu Kinh Dịch sử dụng để làm đẹp, mà là tiêu chuẩn đánh giá tốt xấu, họa phúc của mọi sự vật, sự việc. Trong Bát Tự, âm dương cụ thể thể hiện qua Thiên Địa Nhân tức là Thiên Đạo, Địa Đạo và Nhân Đạo, Thiên Địa chủ khí và Nhân Gian tạp khí, Thiên Can Địa Chi Nhân Nguyên, Quá Khứ Hiện Tại Tương Lai, Cha Mẹ Bản Thân Con Cái, cũng như Ngũ Hành, Thập Thần, Can Chi, Cung Vị, Thể Dụng, Hình Khí, Tiên Thiên Hậu Thiên, Cấp Độ Năng Lượng v.v. Thầy tôi giảng nếu Không hiểu âm dương thì không thể hiểu quan hệ giữa Thiên Địa Nhân, cũng như không thể hiểu rõ nghĩa của Ngũ Hành, Thập Thần, Can Chi, và không thể có một tư duy rõ ràng về Bát Tự, luận mệnh giống như người mù sờ voi, mơ hồ, phiến diện, võ đoán.

Con người là sản phẩm của thiên địa tự nhiên, thiên địa là tôn quý, con người là khiêm nhường. Con người chỉ có thể phát triển khỏe mạnh và thành công nếu tuân theo đạo lý của Thiên Địa, hợp lý với tự nhiên, và thuận theo thế lực của xã hội. Do đó, luận mệnh không thể chăm chăm lấy nhật chủ làm trung tâm mà lấy khí chủ của thiên địa, tức là quy luật khách quan, làm trung tâm để luận công danh, phú quý của con người. Chỉ khi luận về các việc bên trong thân như hình thể, thiên phú, tính cách, sức khỏe, hôn nhân, tình cảm, quan hệ lục thân, v.v., thì mới lấy nhật chủ làm trung tâm. Đây cũng là lý do nhiều người trong giới Bát Tự khi luận về các vấn đề gia đình và tiểu sự của cuộc sống khá chính xác, nhưng lại thường sai lầm khi luận về sự giàu nghèo, danh tước và đại sự của cuộc đời. Bản thân tôi trước đây cũng chăm chăm vào cái gọi là Vượng Suy nhật chủ, cũng tốn thời gian tinh huyết khá lâu, nay gặp được Ân Sư chỉ đường dẫn lối mà mọi chuyện mới sáng tỏ. Âu cũng là cái cơ duyên với Tử Bình.

Mô hình luận mệnh chỉ lấy nhật chủ làm trung tâm là một mong muốn tốt đẹp dựa trên ý thức chủ quan của bản thân quyết định vận mệnh của con người. Tuy nhiên, thực tế cuộc sống thường tuân theo các quy luật khách quan, chỉ khi con người chấp nhận các quy luật khách quan, họ mới có không gian để thực hiện các mong muốn chủ quan.

Vì vậy, luận mệnh toàn diện có hai tuyến chính: Lấy khí chủ của thiên địa làm trung tâm để định Cách làm tiêu chí đoán sự việc ngoài thân của con người như phú quý, công danh, địa vị xã hội; đồng thời dựa vào chủ khí thiên địa định Cục nhằm định Vượng Suy của nhật can để suy đoán các sự việc trong thân như thiên phú, hình thể, tính cách, thọ mạng v.v. 

Đi khắp cá diễn đàn, hội nhóm mệnh lý, bạn tinh ý sẽ nhận thấy đa số người học Tử Bình đều lấy nhật chủ làm trung tâm để luận mệnh toàn diện, từ hình thể, thiên phú, quan hệ lục thân đến phú quý, họa phúc… Thầy tôi nói đấy thực sự là một ảo tưởng không thể đạt được. 

Việc sử dụng cân bằng, đặc biệt là cân bằng thịnh suy, làm tiêu chuẩn đánh giá phú quý, họa phúc, đã biến mệnh lý Tử Bình trở thành một môn học mang tính không tưởng. Mệnh lý học không phải là vật lý học, nó tuân theo quy luật 80/20 của vũ trụ chứ không phải là quy luật cân bằng 50 – 50. Bạn để ý mà xem, phần quan trọng nhất luôn chỉ chiếm khoảng 20%, trong khi 80% còn lại tuy chiếm đa số nhưng lại là phần thứ yếu.

Dù là tự nhiên, xã hội hay cuộc sống thực tế của chúng ta, đều tuân theo quy luật này. Ví dụ, 20% người nắm giữ 80% của cải xã hội, trong khi 80% người còn lại chỉ nắm giữ 20% của cải xã hội; 20% người tập trung 80% trí tuệ của nhân loại; 20% người lãnh đạo và quản lý 80% người khác; 80% kết quả đến từ 20% nỗ lực đúng đắn; 80% lợi nhuận của doanh nghiệp thường đến từ 20% khách hàng; và 80% thu hoạch của một người học đến từ 20% suy nghĩ và phương pháp đúng đắn.

Bát Tự tức cuộc đời, cuộc đời tức xã hội, xã hội tức tự nhiên. Tự nhiên, xã hội và cuộc sống đều tuân theo quy luật vũ trụ này. Xuất phát từ những mong muốn tốt đẹp của bản thân, chúng ta cho rằng cân bằng mới là ổn định, và rằng hai bên có sức mạnh tương đương thì mới là công bằng hợp lý. Phương pháp cân bằng thịnh suy được xây dựng trên quan điểm này rõ ràng không phù hợp với thực tế xã hội, trái với quy luật tự nhiên. Độ chính xác của phương pháp này ra sao, tôi nghĩ cá nhân mọi người đã có thể hình dung được phần nào. 

Quy luật 80/20 trong Bát Tự thể hiện dưới dạng quy luật trung hoà nghĩa là Trung Dung và Hài Hòa. Trung Dung là không lệch khỏi quy luật và phép tắc để làm nên đạo lý không dễ dàng của cuộc đời. Mỗi ngũ hành, thập thần trong Bát Tự, bao gồm nhật chủ, chỉ cần không quá thịnh, không quá suy, bao gồm cả thịnh suy rõ rệt đều là trạng thái trung dung, trạng thái lành mạnh. Hòa Hợp nghĩa là ngũ hành và thập thần trong Bát Tự chỉ cần không bài trừ, không xung đột mà có thể hoà hợp với nhau thì được coi là tốt. Điều này giúp chúng ta hiểu vì sao nhiều Bát Tự nhật chủ và tài quan rất không cân bằng, dụng thần cũng không mạnh, nhưng nhật chủ lại là người phú quý.

Cân bằng là trạng thái ổn định gần như tĩnh. Công bằng, hoà hợp là trạng thái lý tưởng và tốt đẹp nhất của cuộc đời. Nhưng trạng thái này, không có đối thủ cạnh tranh, thiếu khả năng thay đổi, có nghĩa là tầm thường và chết chóc, nó chỉ có thể tồn tại trong một thời gian ngắn, không thể lâu dài.

Trung hoà là trạng thái ổn định bên ngoài tĩnh nhưng bên trong động gọi là Cân Bằng Động. Điều này đã được các nhà Khoa Học chứng minh, Thiên Hà Miky Way của chúng ta cũng đang quay, tại sao quay? chính là để duy trì sự ổn định . Mọi lực lượng phải không ngừng phát triển và thay đổi. Trạng thái này đại diện cho sự phát triển, hạn chế, thỏa hiệp, chuyển hóa và cuối cùng là sự ổn định hài hoà, vạn vật vì thế mà sinh sôi nảy nở, phồn vinh.

Bát Tự là sự diễn giải cuộc sống thực của con người, mệnh lý là môn học tiết lộ quy luật tự nhiên. Tốt đẹp hay xấu ác hoàn toàn không liên quan gì đến mong muốn chủ quan của cá nhân, mọi thứ đều là quy luật khách quan, Đức Phật cũng nói vạn sự Vô Thường. Người học sau này chỉ có thay đổi tư duy mới có hy vọng tìm được chân lý Tử Bình mệnh học.